Otyłość może przekreślić starania o dziecko

Joanna Rawik

Coraz częściej mówi się o tym, że nadmiar tkanki tłuszczowej może skutkować zaburzeniami procesów prokreacyjnych zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.

Aby zajść w ciążę, niekiedy trzeba najpierw schudnąć. Odchudzanie przez planowaną ciążą bezwzględnie powinno odbywać się pod kontrolą lekarza! fot. www.foter,com
U kobiet, zwłaszcza w młodym wieku, otyłość może wywoływać zaburzenia miesiączkowania i owulacji, a w konsekwencji płodności, co związane jest przede wszystkim z zaburzeniami hormonalnymi. Negatywny wpływ otyłości na męski układ rozrodczy przejawia się także w zaburzeniach endokrynologicznych, których skutkiem są m.in. nieprawidłowe parametry jakościowe i ilościowe nasienia, dysfunkcje seksualne, a w efekcie – niepłodność.

Im większe BMI tym większe ryzyko niepowodzenia

„Z badań jasno wynika, iż nieprawidłowa masa ciała jest istotną przyczyną problemów zajścia w ciążę. Jeśli BMI u kobiety wynosi 29, to prawdopodobieństwo zajścia przez nią w ciążę zaczyna się zmniejszać i sukcesywnie maleje wraz ze wzrostem masy ciała” – podkreśla prof. dr hab. med. Violetta Skrzypulec-Plinta z Katedry Zdrowia Kobiety Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.

Otyłe kobiety (z BMI przekraczającym 30 kg/m2) są obarczone ponad 2-krotnie większym ryzykiem zaburzeń płodności z powodu zaburzeń owulacji. Wykazano, że każde zwiększenie wartości BMI o jedną jednostkę odpowiada 6-procentowemu zmniejszeniu wydzielania hormonu wzrostu, który jest odpowiedzialny za prawidłowe wydzielanie i działanie hormonów płciowych.

Niekorzystny dla płodności jest zwłaszcza nadmiar tkanki tłuszczowej w okolicy pośladków, ud i bioder. „Tkanka tłuszczowa ma znaczny wpływ na gospodarkę hormonalną. Ponadto, niewłaściwie zbilansowana dieta może spowodować niedobór zarówno mikro, jak i makroelementów” – wyjaśnia specjalistka. Dieta zaburzająca płodność, to dieta bogata w: węglowodany o wysokim indeksie glikemicznym, białko zwierzęce, izomery trans nienasyconych kwasów tłuszczowych, uboga natomiast w: białko roślinne, żelazo i kwas foliowy.U kobiet otyłych i z nadwagą istnieje też większe ryzyko niepowodzeń zapłodnień pozaustrojowych.

Najpierw odchudzanie potem ciąża

Choć powszechnie uważa się, że odchudzanie nie sprzyja zachodzeniu w ciążę, to w przypadku kobiet z otyłością jest odwrotnie: dowiedziono, że utrata każdego kilograma zwiększa prawdopodobieństwo zajścia w ciążę. Korzystne i skuteczne może być zmniejszenie masy ciała nawet o 5–10 proc. „Zastosowanie jedynie modyfikacji stylu życia poprawia metabolizm, zwiększa ilości cykli owulacyjnych i zmniejsza ryzyko wystąpienia komplikacji perinatalnych. Oczywiście nie może to być utrata tak dużej ilości kilogramów, która z otyłości doprowadzi do niedowagi. Będzie to wówczas kolejny szok dla gospodarki hormonalnej organizmu, co będzie się wiązało z dalszymi problemami z zajściem w ciążę” – mówi prof. Skrzypulec-Plinta.
Bardzo ważne jest, aby odchudzanie przed planowaną ciążą było prowadzone pod kontrolą lekarza lub dietetyka. Jest to gwarancja tego, że dieta będzie odpowiednio zbilansowana, co oznacza, iż organizm otrzyma we właściwych proporcjach wszystkie niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania składniki, a odchudzanie nie wyniszczy organizmu. Niewłaściwe, zbyt restrykcyjne odchudzanie, utrata zbyt dużej ilości kilogramów w zbyt krótkim czasie może zaburzyć funkcjonowanie wielu organów i narządów oraz doprowadzić chociażby do niedokrwistości, czy niedoborów niezbędnych witamin oraz mikro i makroelementów. „Należy pamiętać, iż niedobory te mają ogromny wpływ na rozwój ciąży i płodu. Mogą być czynnikiem powodującym problemy w zajściu w ciążę i przyczyną powstania wad wrodzonych płodu lub zahamowania wewnątrzmacicznego wzrastania płodu” – ostrzega specjalistka. Należy pamiętać o łączeniu diety z aktywnością fizyczną.
Zalecany przyrost masy ciała w trakcie ciąży u kobiet z nadwagą lub otyłością jest mniejszy niż u kobiet z prawidłową masą ciała i wynosi od 7 do 11,5 kg u kobiet z przedciążową wartością BMI 26-29, a w przypadku kobiet z BMI>29 przyrost masy ciała nie powinien przekraczać 7kg.