Niebezpieczny brud w szpitalach

Pielęgniarki, personel szpitala i pacjenci zagrożeni zarażeniem śmiertelnymi chorobami w brudnych szpitalach.

Raport zlecony przez European Biosafety Network rzuca światło na brudne warunki panujące w szpitalach w całej UE, które zagrażają życiu pielęgniarek i farmaceutów, pozostałego personelu szpitali, opiekunów i pacjentów. Raport zostanie przedstawiony 7 marca podczas okrągłego stołu na temat zapobiegania narażeniu na leki niebezpieczne w opiece zdrowotnej, który odbędzie się w Parlamencie Europejskim w Brukseli z udziałem parlamentarzystów PE, związków zawodowych, pracodawców, stowarzyszeń zawodowych, przedstawicieli państw członkowskich i Komisji Europejskiej.

Raport ujawnia poważne braki w czystości i warunkach pracy ambulatoryjnych oddziałów onkologicznych, w których niebezpieczne leki cytotoksyczne są stosowane głównie przez pielęgniarki w leczeniu nowotworów: 18% respondentów nie wdrożyło żadnej polityki w zakresie czyszczenia tych obszarów, 45% respondentów nie przeprowadza standardowego, rutynowego monitorowania zanieczyszczeń, a u 42% personelu nie są wykonywane regularne testy medyczne. Te podstawowe działania mają zasadnicze znaczenie dla ochrony personelu opieki zdrowotnej, opiekunów i pacjentów przed narażeniem na leki niebezpieczne, które mogą również prowadzić do zachorowania na raka, zwłaszcza białaczkę, nowotwory złośliwe, wystąpienia wad wrodzonych i poronień.

Raport opiera się na badaniu przeprowadzonym wśród farmaceutów szpitalnych i pielęgniarek onkologicznych, które koncentrowało się w szczególności na narażeniu na leki cytotoksyczne, które są niezbędne w leczeniu nowotworów, ale również rakotwórcze i bardzo niebezpieczne dla personelu, pacjentów i ich rodzin. Ekspozycja na leki cytotoksyczne może powodować ostre podrażnienia skóry i oczu, jak również nudności, bóle i zawroty głowy. Ekspozycja wiąże się również z powikłaniami w okresie ciąży, w tym częstszym występowaniem poronień samoistnych, wad wrodzonych, niskiej masy urodzeniowej i niepłodności. Badania wykazują, że pielęgniarki narażone na leki cytotoksyczne są dwukrotnie bardziej narażone na poronienie, a pracownicy szpitali posługujący się lekami cytotoksycznymi są trzykrotnie bardziej narażeni na rozwój nowotworu złośliwego.

Raport wykazał, że:

o   23% ambulatoryjnych oddziałów onkologicznych nie zapewnia polityki szkoleniowej dla personelu zajmującego się lekami niebezpiecznymi,

o   regularne testy medyczne są regularnie wykonywane tylko w 58% oddziałów,

o   regularne monitorowanie zanieczyszczeń powierzchni jest prowadzone tylko w 55% ambulatoryjnych oddziałów onkologicznych,

o   14% przygotowania leków niebezpiecznych i 59% przekłuwania worków z lekami nie odbywa się w aptekach, co oznacza, że wiele pielęgniarek na oddziałach jest narażone na ryzyko rozlania i wycieków.

Raport zatytułowany „Obserwatorium bieżącej praktyki w zakresie bezpieczeństwa biologicznego w onkologii europejskiej” został zlecony przez European Biosafety Network, europejską grupę utworzoną przez pielęgniarki i związkowców w opiece zdrowotnej, która promuje i prowadzi kampanie na rzecz zdrowia i bezpieczeństwa pracowników i pacjentów. Badanie zostało przeprowadzone przez Ipsos MORI, międzynarodową organizację badawczą i obejmuje 14 krajów w całej UE, w tym Hiszpanię, Portugalię, Francję, Włochy, Danię, Łotwę, Estonię, Holandię, Wielką Brytanię, Belgię, Irlandię, Polskę, Niemcy, Szwecję.

Raport ujawnił również nieprawidłowości w aptekach szpitalnych, gdzie przygotowuje się i przechowuje wiele leków niebezpiecznych, stosowanych w leczeniu. W 11% badanych aptek nie wdrożono protokołów regularnych dekontaminacji w obszarach, w których posługiwano się niebezpiecznymi lekami, a prawie połowa z nich nie monitorowała powierzchni pod kątem zanieczyszczenia. Ponadto ujawniono, że wyroby medyczne, takie jak strzykawki, igły i kolce, są nadal w powszechnym użyciu, pomimo dostępności i zalecenia stosowania nowoczesnych urządzeń, takich jak urządzenia do transferu leków w systemie zamkniętym (CSTD), które zapewniają lepszą profilaktykę narażenia poprzez systemy zamknięte.

Raport zawiera następujące zalecenia European Biosafety Network dla organów regulacyjnych, decydentów i administratorów opieki zdrowotnej:

•      zwiększenie wykorzystania ocen ryzyka i promowanie aktywnego rejestrowania incydentów związanych z lekami niebezpiecznymi,

•      regularne monitorowanie zanieczyszczeń powierzchni powinno być powszechne, częstsze i bardziej kompleksowe,

•      zapewnienie, że we wszystkich aptekach i ambulatoryjnych oddziałach onkologicznych istnieją protokoły dekontaminacji i czyszczenia,

•      zwiększenie nadzoru medycznego i regularnych testów medycznych dla pracowników ochrony zdrowia,

•      zapewnienie, że przygotowanie leków niebezpiecznych i przekłuwanie worków z lekami odbywa się w aptece szpitalnej, a nie na oddziałach,

•      zapewnienie, że sterylne pomieszczenia używane do przygotowywania leków niebezpiecznych są wyposażone w komorę bezpieczeństwa biologicznego (BSC) lub izolator aseptyczny (AI) oraz że urządzenia do transferu leków w systemie zamkniętym (CSTD) są podstawowym urządzeniem stosowanym do zapewnienia systemu zamkniętego przygotowywania i podawania leków niebezpiecznych,

•      leki niebezpieczne powinny zostać włączone do Dyrektywy UE 2004/37 w sprawie czynników rakotwórczych i mutagenów, w połączeniu z obowiązkowymi wytycznymi europejskimi i europejskim wykazem leków niebezpiecznych.