Jak przygotować pacjenta do operacji

W Uniwersyteckim Centrum Klinicznym Gdańskim rozpoczęto systematyczny projekt wspierania chorych w okresie przed operacją, aby pokazać pacjentom, jakie działania przyśpieszające proces zdrowienia i powrotu do sprawności po zabiegu chirurgicznym mogą podjąć zanim on nastąpi.

Zaplanowana operacja chirurgiczna jest dla chorego człowieka wydarzeniem ważnym i poważnym. Budzi lęk, poczucie niepewności, wytrąca ze zwykłego trybu życia. Postęp w zakresie technik operacyjnych, w tym przede wszystkim maksymalnie oszczędzającego sposobu prowadzenia zabiegów, doskonalszej kontroli stanu chorego przed i w trakcie operacji, rozwój umiejętności chirurgów oraz możliwości intensywnego leczenia spowodowały, że śmierć podczas typowego zabiegu i bezpośrednio po nim zdarza się niezwykle rzadko.

Pomimo wspomnianego powyżej postępu medycyny interwencyjnej, wielu chorym powrót do  zdrowia i sprawności zajmuje wiele dni a nawet tygodni. Niezadowalający jest także odsetek powikłań po operacjach. Ostateczny wynik leczenia chirurgicznego i szybkość rekonwalescencji zależy bowiem także od ogólnej kondycji organizmu, a nie tylko od rodzaju choroby. Liczne badania naukowe i obserwacje kliniczne wykazały, że podniesienie wydolności psychofizycznej pacjenta w okresie przed operacją może zmniejszyć częstość powikłań, skrócić czas pobytu w szpitalu i przyspieszyć powrót do zdrowia. Działania na rzecz poprawy kondycji chorego prowadzone w okresie przedoperacyjnym nazywa się prehabilitacją.

W Uniwersyteckim Centrum Klinicznym chcą leczyć chorych według najlepszych światowych wzorów. Dlatego rozpoczynają systematyczny projekt wspierania chorych w okresie przed operacją. Chcą pokazać pacjentom, jakie działania mogą podjąć w tym czasie, aby przyspieszyć proces zdrowienia i powrotu do sprawności po leczeniu chirurgicznym. Chwila, w której pacjent dowiaduje się o konieczności operacji, jest często dużym stresem, ale może też stać się momentem przebudzenia. Okres oczekiwania na operację warto wykorzystać na naukę aktywnego dbania o swoje zdrowie.

– Podczas wizyty przedoperacyjnej w Klinice Kardiochirurgii UCK przygotowujemy pacjenta do operacji serca. Oprócz typowego wywiadu i badania lekarskiego, ukierunkowanego na określenie chorób dodatkowych, przeprowadzamy badania stanu odżywienia oraz wydolności fizycznej. Na tej podstawie wprowadzamy indywidualny, pięcioelementowy program prehabilitacji. Uczymy pacjenta wykonywać ćwiczenia oddechowe, wskazujemy kroki prowadzące do pozbycia się nałogu palenia, oferujemy rozmowę z psychologiem, zachęcamy do aktywności fizycznej i uzgadniamy jej bezpieczny zakres, konsultujemy sposób odżywiania i proponujemy modyfikacje diety, zalecamy suplementację żelaza i innych niezbędnych mikroelementów. Wszystko to w celu osiągnięcia możliwie najlepszej kondycji pacjenta przed operacją serca i skrócenia czasu rekonwalescencji. W działaniach na rzecz pacjentów wspierają mnie pani Sabina Michalska, koordynatorka Poradni, pani Aleksandra Stańska, psycholog, fizjoterapeuci i pielęgniarki. Bardzo pomaga pozytywne nastawienie całego zespołu chirurgów i anestezjologów – opisuje swoją pracę dr n. med. Magdalena Łasińska-Kowara, anestezjolog prowadząca program prehabilitacji w Klinice Kardiochirurgii i Chirurgii Naczyniowej UCK.