Wystartowała kampania „Zrozumieć starość”

Monika Wysocka

Już teraz co czwarty Polak przekroczył 60. rok życia, a w ciągu dekady w wiek senioralny wejdzie co trzeci mieszkaniec Polski! Konsekwencją procesów demograficznych będzie „trzęsienie ziemi” w obszarach służby zdrowia, rynku pracy czy zabezpieczenia emerytalnego, ale także zmiana w relacjach między ludźmi – po prostu statystycznie dużo starszych niż dziś. Czas pochylić się nad starością i zrozumieć ją – dla tych, którzy przeżywają ją teraz i dla tych, którzy nieuchronnie zbliżają się do tego momentu w swoim życiu. 

Starość rzadko bywa łatwa

Zmiana demograficzna wiąże się z tym, że nasze życie staje się coraz dłuższe. Zyskujemy zarówno lata dobrego zdrowia i samodzielności, jak i następujący później czas wieku zaawansowanego. Ten zaś nas nie rozpieszcza, odbierając zdrowie, partnerów i rówieśników, skazując często na samotność i społeczne wykluczenie. Już dziś 60% osiemdziesięciolatków żyje samotnie, wielu z nich jest wyłączonych z relacji rodzinnych i sąsiedzkich. Zazwyczaj mają oni co prawda dzieci czy wnuki, ale często bywają przez nich traktowani niczym balast.

„To smutna konsekwencja niezrozumienia przez ludzi młodych i dojrzałych tego, jak wygląda starość „w praktyce”. A kiedy brakuje zrozumienia, wygrywają stereotypy czyniące najstarszych z nas problemem, „zrzędliwym, powolnym, nierozumiejącym współczesności, skupionym na sobie stanem chorobowym”. Te krzywdzące zdanie jest fragmentem komentarza, który ktoś zamieścił na profilu facebook’owym Fundacji Zaczyn działającej na rzecz seniorów – jednym z wielu pozostawionych na naszej tablicy przez nierozumiejących starości… przyszłych seniorów” mówi Przemysław Wiśniewski, prezes Fundacji Zaczyn.

Starość bywa różna, dlatego musimy nauczyć się patrzeć na otaczających nas seniorów jak na różne osoby, unikając schematów i stereotypów. Zbyt często niestety – nawet jeśli z rodzinnego domu wynieśliśmy szacunek do seniorów – w nawale swoich spraw, w codziennym biegu odpychamy osoby starsze, postrzegamy je w sposób uproszczony: widzimy w seniorze petenta, osobę roszczeniową, wiecznie narzekającego staruszka, który skupia się wyłącznie na swoich problemach zdrowotnych. Gdybyśmy jednak spróbowali poświęcić im więcej czasu zobaczylibyśmy bogactwo i wielowymiarowość tych osób, ich potencjał oraz to, że wielu z nich wciąż ma coś ciekawego do powiedzenia i wciąż może być dla nas partnerem.

„Przeczytałam kiedyś w internecie list starszej pani, która dożyła swoich ostatnich dni w  hospicjum. Napisała tam: „widzieliście mnie jako starą, wredną, zgnuśniałą babę, która zrzędziła i była ciągle niezadowolona. Ale pod tą maska kryła się druga, zupełnie inna kobieta”. I opisała kim była i co czuła, jakie miała marzenia, ile jeszcze fajnych rzeczy chciałaby zrobić. Jak bardzo chciała, żeby w tych ostatnich dniach rozmawiano z nią jak z  osobą, do której się ma szacunek, od której można się jeszcze czegoś nauczyć. Do dziś te słowa brzmią mi w głowie” – mówi terapeutka Mariola Kosowicz.

Uczmy się rozumieć wyzwania starości, aby mądrzej kochać, szanować i otaczać opieką

Starzenie się organizmu to nieuchronny proces. Z czasem zmienia się ostrość zmysłów, bystrość umysłu, ogólna wydolność organizmu. Sytuację tę pogarsza współistnienie szeregu chorób przewlekłych. Najczęstsze z nich to te mające poważne konsekwencje zdrowotne choroby układu sercowo-naczyniowego, układu ruchu i choroby metaboliczne. Wraz z wiekiem coraz większe zagrożenie stanowią też infekcje, zapalenie płuc czy grypa a także następstwa upadków. Szacuje się, że jedynie 10-20 proc. seniorów wykazuje cechy pomyślnego starzenia się. Zdecydowana większość boryka się z zaburzeniami wzroku, brakiem aktywności fizycznej. Większość osób w zaawansowanej starości potrzebuje pomocy innych, często wręcz wsparcia instytucjonalnego. Często niedostrzeganym problemem jest utrata więzi społecznych, samotność, wczesne wdowieństwo, zaniedbania ze strony rodziny. Aż 42% Polaków styka się z niewłaściwym traktowaniem osób starszych. Brak podstawowej empatii, czasem wręcz otwarta pogarda wobec seniorów – to codzienność dla wielu osób w trzecim wieku. To problem społeczny, którego nie można bagatelizować.

„Osoby starsze często borykają się z brakiem cierpliwości i życzliwości. Chorzy na demencję, Parkinsona czy Alzhaimera bywają osamotnieni w cierpieniu i nierozumiani. Bywa, że rodziny często nie rozumieją zmian jakim podlegają ich rodzice czy dziadkowie. Stając przed wyzwaniem opieki nad bliskimi seniorami nie wiedzą jak im pomóc, gdzie szukać wsparcia. Pracując na co dzień z seniorami i ich rodzinami doskonale rozumiemy złożoność zjawiska i wiemy, że zrozumienie starości bardzo wiele ułatwia”podkreśla Piotr Haładus, Członek Zarządu, Promedica24.

O kampanii #zrozumiecstarosc

Celem kampanii jest podniesienie wrażliwości społecznej, zrozumienia i szacunku dla osób starszych oraz edukacja na temat starości, schorzeń i ograniczeń związanych z wiekiem oraz możliwości ich leczenia. Grupą docelową kampanii są ludzie młodzi. Działania realizowane w ramach projektu mają skłaniać ich do refleksji i pomagać w rozumieniu starości.

Kampania potrwa co najmniej kilka miesięcy, podczas których do szerokiej emisji trafi spot video – można go będzie obejrzeć w wybranych telewizjach, w internecie czy na nośnikach w komunikacji miejskiej w większych miastach. W ramach kampanii uruchomiono serwis www.zrozumiecstarosc.pl, przygotowany z myślą o tych, którzy mają w swoim bliskim otoczeniu seniorów lub chcą po prostu zdobyć informacje o starości, schorzeniach związanych z wiekiem i wiedzę z zakresu opieki. W marcu 2018 r. do rąk tysięcy opiekunów seniorów trafi obszerny poradnik drukowany. Przygotowywane są również spotkania w szkołach oraz specjalne wydarzenia z udziałem osób publicznych wrażliwych na kwestie starzenia.

Organizatorem kampanii jest Fundacja Zaczyn (www.zaczyn.org), a współorganizatorem Promedica24. Więcej informacji znajduje się na stronie internetowej kampanii www.zrozumiecstarosc.pl