Okulistyka | jr | 20 sierpnia 2017, 23:38

Terapie genowe nową szansą dla polskich pacjentów

Na bloku operacyjnym w trakcie obserwacji zabiegów operacyjnych, od lewej: dr n. med. Tomasz Chorągiewicz, dr n. med. Mariusz Spyra, prof. Robert Rejdak, dr hab. Jerzy Mackiewicz
fot. archiwum

Badania dotyczące wykorzystania terapii genowych w leczeniu rzadkich chorób oczu prowadzone są na University of Florida od lat. Dzisiaj są one także szansą dla pacjentów w Polsce, którzy cierpią na choroby, uznawane dotąd za nieuleczalne. Dzięki współpracy rzeszowskiego Visum Clinic ze specjalistami z USA, możliwe staje się leczenie pacjentów, którzy stracili już nadzieję na całkowity powrót do zdrowia.

Wydział badań naukowych University od Florida prowadzi wiele programów i badań naukowych o przełomowym charakterze w medycynie. Wśród najważniejszych są: terapia genowa schorzeń siatkówki i zwyrodnienia plamki żółtej oka, neuroprotekcja nerwu wzrokowego w schorzeniach neurookulistycznych czy leczenie ran oka. Klinika Okulistyki prowadzi również badania i sfinalizowała prace nad terapią Wrodzonej Ślepoty Lebera oraz opracowała we własnym zakresie leczenie genowe tej choroby. Rocznie, pomoc uzyskuje tam 32 tysiące pacjentów a liczba przeprowadzanych operacji sięga ponad 5 tysięcy.

Niezwykłą okazję przyjrzenia się pracy kolegów zza oceanu mieli okuliści i współpracownicy rzeszowskiego Visum Clinic, którzy w dniach 8-15 lipca 2017 roku gościli na University of Florida w Gainesville w USA. Udali się tam na zaproszenie prof. Sonal Tuli, Kierownika Kliniki Okulistyki na University of Florida. W wyjeździe uczestniczyli prof. Robert Rejdak, dr hab. Jerzy Mackiewicz, dr n. med. Mariusz Spyra oraz dr n. med. Tomasz Chorągiewicz.

W czasie wizyty w Gainesville, polscy okuliści  wymieniali się doświadczeniem w kluczowych dziedzinach klinicznych z zakresu okulistyki tj. chirurgii zaćmy, przeszczepów rogówki i  zastosowania keratoprotezy, chirurgii refrakcyjnej, retinologii z leczeniem retinopatii wcześniaczej oraz chirurgii siatkówki i ciała szklistego. Tygodniowy pobyt w USA, był pełen spotkań i dyskusji z przedstawicielami University of Florida, ale także z władzami miasta, którzy mają swój udział w rozwoju i wsparciu przedsiębiorczości, nauki i edukacji.
Niezwykle cenne dla naszych lekarzy było spotkanie na bloku operacyjnym z prof. Sonal Tuli, która zajmuje się przeszczepami protezy rogówki.
- Mieliśmy okazję brać udział w zabiegu przeszczepu protezy rogówki (keratoprotezy), która jest nowością na rynku polskim oraz badaliśmy pacjenta po przeszczepie. Uczestniczyliśmy także w zabiegach chirurgii refrakcyjnej oraz laserowej korekcji wad wzroku. Spotkaliśmy się z wielką życzliwością ze strony okulistów z Florydy, którzy poświęcili nam dużo czasu i pokazali, jakie mają możliwości w dziedzinie okulistyki – opowiada dr Mariusz Spyra, prezes i dyrektor ds. medycznych Visum Clinic w Rzeszowie.

Okuliści poznali także historię i przebieg choroby pacjenta, któremu wszczepiono implant bionicznego oka ARGUS II. Pierwszy taki przeszczep na Florydzie zakończył się dużym sukcesem, a dokonał tego dr Gibran Syed Khurshid z Kliniki Okulistyki University of Florida w Gainesville. W lipcu tego roku, po raz drugi  podjął się on implantacji bionicznego oka, implantu elektronicznego oka ARGUS II.  Zabiegowi został poddany 21 letni pacjent, który cierpiał na rzadkie schorzenie genetyczne, zwane zwyrodnieniem barwnikowym siatkówki. Choroba atakuje już w wieku młodzieńczym i w ciągu kilku lub kilkunastu lat całkowicie pozbawia wzroku. Tak było również w przypadku tego pacjenta, który stał się całkowicie niewidomy i zależny od rodziny. Po operacji, przy użyciu specjalnych okularów jest w stanie samodzielnie funkcjonować, rozpoznawać kształty i kolory.
- Doktor Gibran Syed Khurshid opowiadał o przebiegu tej operacji, kwalifikowaniu pacjentów do zabiegu i przyszłości, jaką ma implantacja bionicznego oka. Było to niesamowite doświadczenie, ponieważ w Polsce takich zabiegów się nie wykonuje, a na całym świecie wykonano ich dopiero kilkanaście – podkreśla dr Mariusz Spyra.

Dzięki gościnności dziekana Wydziału Lekarskiego, Michaela L. Good’a okuliści mogli zobaczyć cały kampus uniwersytecki, w tym instytuty medyczne oraz poznać organizację pracy w tamtejszej Klinice. Spotkali się także z burmistrzem miasta, Laurenem Poe, Prezesem Izby Gospodarczej, Susan Davenport oraz Przewodniczącą Polsko-Amerykańskiej Izby Gospodarczej, Margaret Andraka. Wspólne ustalenia są bardzo obiecujące.

Po powrocie do Polski, okuliści widzą szansę dalszej współpracy Kliniki Lubelskiej i Uniwersytetu Rzeszowskiego wraz z University of Florida w USA. Współpraca ta miałaby dotyczyć badań klinicznych nad nowymi terapiami genowymi w zakresie rzadkich chorób siatkówki. Tym bardziej, że Klinika w Lublinie, która ściśle współpracuje z Visum Clinic, a której kierownikiem jest uczestnik wyjazdu prof. Robert Rejdak, jako jedyna w Polsce jest w Europejskiej Sieci Ośrodków Referencyjnych Okulistycznych Chorób Rzadkich. Terapia genowa przynosi dobre efekty terapeutyczne w wybranych schorzeniach i stanowi szansę na leczenie szerszego zakresu chorób oczu w przyszłości. Polscy okuliści podczas wizyty w Gainesville odwiedzili laboratorium prowadzone przez prof. Williama Hauswirtha, specjalizującego się w komórkowej i genowej terapii dziecięcych schorzeń oczu prowadzących do ślepoty.

Niezwykły potencjał widoczny jest również we współpracy przy projekcie tworzenia wirtualnych platform edukacyjnych dla Centrów Symulacji Medycznych przy Uczelniach Medycznych, dedykowany dla lekarzy i studentów. Centra Symulacyjne działają już w Polsce i mówi się o dalszym rozwoju tej innowacyjnej metody edukacji. W tej chwili studenci nie uczą się już diagnozy na żywym pacjencie, lecz stwarzają daną sytuację w Centrum Symulacyjnym. Większość chorób, z jakimi mogą spotkać się w przyszłości można zasymulować i nie trzeba czekać, aż jakiś pacjent zgłosi się z danym schorzeniem. Naukowcy z Florydy chcą przekazać swoją informatyczną wiedzę i wdrożyć wspólny projekt wirtualnego atlasu anatomicznego oka, prawidłowego i patologicznego. Polegałoby to na tym, że dzięki specjalnym okularom 3D, studenci mogliby niejako „wejść” do środka oka, zobaczyć gdzie przykładowo jest nerw wzrokowy, siatkówka lub jak przepływa krew. Podczas nauki z wykorzystaniem tradycyjnego atlasu anatomicznego studenci sami muszą wyobrazić sobie, jak wszystko działa i jak jest ze sobą połączone, czasami inaczej niż ma to miejsce w rzeczywistości. Jeśli uda się go wdrożyć, z pewnością będzie to innowacyjne i nowoczesne narzędzie edukacyjne, które do tej pory nie było dostępne w Polsce.

Okuliści Visum Clinic, ogromną szansę upatrują także w stażach na Florydzie. Młodzi okuliści z Polski, w ramach specjalnych programów mogliby uczestniczyć w stypendiach edukacyjnych, grantach i badaniach naukowych prowadzonych w USA. Byłaby to dla nich szansa na zdobycie doświadczenia na gruncie międzynarodowym, a następnie wdrożenia i przekazania wiedzy kolegom w kraju. Podczas wspólnych spotkań rozmawiano także o tworzeniu akademickiej okulistyki na Podkarpaciu, w oparciu o bliską współpracę z okulistami i naukowcami z University of Florida. Ma to związek z Wydziałem Medycznym Uniwersytetu Rzeszowskiego, który w przyszłości mógłby kształcić przyszłych okulistów.

- Widzimy w tym duży potencjał i ogromne możliwości, dzięki którym Podkarpacie i kadra medyczna mogliby skorzystać. My takiego doświadczenia i specjalistów w dziedzinie okulistyki nie mamy, więc cieszymy się, że możemy czerpać wiedzę od ludzi, którzy są kompetentni i chętnie się nią dzielą – podsumowuje dr Mariusz Spyra.

Nie bez znaczenia pozostaje także kwestia uczestnictwa kadry naukowej z Gainesville w konferencjach w Polsce, m.in. V Podkarpackiej Konferencji Okulistycznej Sokolim Okiem, która w dniach 17-18 listopada odbędzie się w Rzeszowie. Będzie to V jubileuszowa edycja połączona z obchodami 10-lecia Visum Clinic, pomysłodawcy i organizatora konferencji. W związku z tym, zaproszeni zostali światowej sławy prelegenci m.in. prof. Sonal Tuli oraz dr Gibran Syed Khurshid z Oddziału Okulistyki University of Florida w Gainesville, prof. Bożena Romanowska-Dixon, która przeprowadza zabiegi radioterapii protonowej nowotworów gałki ocznej, prof. Marek Rękas, Konsultant Krajowy ds. okulistyki, prof. Robert Rejdak, który jako pierwszy w Polsce przeprowadził operację wszczepienia soczewki plamkowego Scharioth’a czy prof. Ewa Mrukwa-Kominek, która jako pierwsza w Polsce przeprowadziła operację wszczepienia soczewki bioanalogicznej pacjentowi cierpiącemu z powodu zaćmy.





Ten serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich zapis lub odczyt wg ustawień przeglądarki. Rozumiem